خلقت نوينى ، و فيض هستى لحظه به لحظه از آن مبدء فياض به آنها مىرسد ، كه اگر لحظه اى رابطه آنها با آن مبدء بزرگ قطع شود راه فنا و نيستى را پيش مىگيرند : اگر نازى كند يك دم فرو ريزند قالبها ! درست است كه آيه روى مساله حفظ نظام عالى هستى تكيه مىكند ، ولى همانگونه كه در بحثهاى فلسفى به ثبوت رسيده ممكنات در بقاى خود همانگونه نيازمند به مبدء هستند كه در حدوث خود ، و به اين ترتيب حفظ نظام جز ادامه آفرينش جديد و فيض الهى چيزى نيست . قابل توجه اينكه كرات آسمانى بىآنكه به جايى بسته باشند ميليونها سال در قرارگاه خود يا مدارى كه براى آنها تعيين شده در حركتند ، بى آنكه كمترين انحراف پيدا كنند ، همانگونه كه نمونه آن را در منظومه شمسى مىنگريم ، كره زمين ما ميليونها بلكه ميلياردها سال است بر دور آفتاب در مسير خود با نظم دقيقى كه از تعادل نيروى جاذبه و دافعه سرچشمه مىگيرد مىچرخد و سر بر فرمان پروردگار دارند . سپس به عنوان تاكيد مىافزايد : « و هر گاه بخواهند از محل و مسير خود خارج شوند كسى غير از خداوند نمىتواند آنها را نگاهدارى كند » ( * ( وَلَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَكَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِه ) * ) . نه بتهاى ساختگى شما ، نه فرشتگان ، و نه غير آنها ، هيچكس قادر بر اين كار نيست . در پايان آيه براى اينكه راه توبه را به روى مشركان گمراه نبندد و اجازه بازگشت در هر مرحله به آنها دهد مىفرمايد : « خداوند هميشه حليم و غفور است » ( * ( إِنَّه كانَ حَلِيماً غَفُوراً ) * ) . به مقتضاى حلمش در مجازات آنها تعجيل نمىكند و به مقتضاى غفوريتش